PL | EN
Serwis wykorzystuje pliki cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies.
Polityka prywatności
*Z wyjątkiem niezbędnych
Centrum Folkloru Polskiego Karolin

Czego szukasz?

Zadanie „„Mazowsze” w kadrze. W hołdzie Andrzejowi Wajdzie” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wydarzenie dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego

Patroni medialni: Radio dla Ciebie, Radio Warszawa i TVP Info

Polonez – polski taniec narodowy

Trzy lata temu, 5 grudnia 2023 roku, Polonez został wpisany na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Ale to nie ten moment sprawił, że stał się on najpopularniejszym tańcem narodowym. Już w XVIII wieku był ulubionym tańcem szlachty polskiej. Ze względów patriotycznych właśnie wtedy, w czasach zaborów, polonez stał się obowiązkowym elementem polskiej etykiety balowej, nakazującej tym tańcem rozpoczynać wszelkie okazje taneczne. Stał się także jedną z ulubionych form, w których kompozytorzy polscy pisali arie operowe (Maciej Kamieński, Jan Stefani, Karol Kurpiński, Stanisław Moniuszko), utwory fortepianowe i orkiestrowe (Michał Kleofas Ogiński, Fryderyk Chopin, Stanisław Moniuszko, Henryk Wieniawski, Zygmunt Noskowski), a nawet kompozycje religijne (np. kolęda Bóg się rodzi). Nie dziwi zatem, że to właśnie polonez został wybrany przez Andrzeja Wajdę do finałowej sceny filmu „Pan Tadeusz”. Ale nikt z ekipy filmowej nie spodziewał się wówczas, że muzyka, którą specjalnie do filmu Wajdy skomponował Wojciech Kilar, wyprze z muzycznego rynku wszystkie inne kompozycje tego tańca, a nawet stanie się hitem studniówek i bali.

Polonez w repertuarze zespołu „Mazowsze”

Polonez kontuszowy

To taniec, który ze względu na swój charakter najczęściej otwiera pierwszą bądź drugą część koncertu zespołu „Mazowsze”. Zazwyczaj tańczony podczas widowisk poświęconych świętom patriotycznym, jak 11 listopada czy 3 maja. W repertuarze zespołu są to koncerty „Mazowsze patriotycznie” czy „Mazowsze Niepodległej”.

Tańczony w kontuszach, czyli polskich strojach szlacheckich z XVII i XVIII wieku.

Kontusz, to okrycie wierzchnie męskie, z charakterystycznie rozciętymi rękawami. Zdobiony często kamieniami lub futrem. Na kontusz zakłada się szeroki ozdobny pas. Pod kontuszem tancerze noszą długą sukmanę – żupan, uszyty ze szlachetnych tkanin, najczęściej tkany złotą bądź srebrną nicią, a pod żupanem spodnie – szarawary. Tancerki ubrane są w suknie, których górna część uszyta jest z tej samej tkaniny, co kontusz. Tancerki mają włosy zaplecione w koszyczki, do których dopina się kwiaty.

Polonez żywiecki

Tańczony w charakterystycznych dla tego regionu kostiumach, wzorowanych na XIX-wiecznych strojach mieszkańców Żywca. Stroje damskie informują o stanie cywilnym kobiet. Składają się z czepka, koszuli lub przodzika, tiulowej kryzy, gorsetu, kaftana, spódnic wierzchnich i spodnich, fartucha, chustki tiulowej lub szala zwanego łoktuszą, wstążek i biżuterii. Elementem wyłącznie stroju panieńskiego była chusta tiulowa noszona na ramionach, zaś jedynie do ubioru mężatki należały: czepek, kamizelka i szal – łoktusza. Panna zawsze chodziła z odsłoniętą głową, a w jej stroju dominowały kolory pastelowe lub tylko biel, natomiast na uszycie barwnych części stroju mężatek używano najchętniej tkanin czerwonych, zielonych i niebieskich.

Odświętny strój męski był znacznie mniej rozbudowany. Podstawowe elementy to: granatowa rogatywka, koszula, żupan, sukmana, pas jedwabny tzw. słucki, spodnie i buty.

Polonez warszawski

Obecnie zachowany w wersji śpiewanej przez chór, do niedawna tańczony na rozpoczęcie koncertu, w kostiumach opoczyńskich.

W wykonaniu zespołu „Mazowsze” w dużym składzie na czterogłosowy chór i orkiestrę symfoniczną do muzyki Tadeusza Sygietyńskiego.

PARTNERZY

PATRONI MEDIALNI